Sensoren in de roeiboot

Sport, technologie en innovatie gaan steeds vaker hand in hand. Deze ontwikkeling stimuleert sportprestaties en positieve sportbeleving. In de schaatssport zorgde de klapschaats voor een grote verandering. Bij het wielrennen zien we continu verbeteringen van schakelsystemen en schijfremmen. Bij alle sporten worden steeds vaker sensoren gebruikt om de prestaties te meten en om trainingen te monitoren. De roeisport blijft wat achter bij innovatieve ontwikkelingen.

De meeste innovatieve ontwikkelingen in de roeisport komen overwaaien uit de grotere sporten. Zo kunnen we met onze hardloophorloges en apps onze route en prestaties tracken. Via fietsapp Strava kunnen we klassementen opmaken voor specifieke trajecten. De actiecamera’s voor wielrennen, bergbeklimmen en onderwatersport zijn ook in de roeiboot te gebruiken om spectaculaire opnames vanuit een grootbeeldpositie te maken. De compacte camera’s zijn schok- en waterbesteding. Moderne actiecamera’s kunnen met de stem of smartphone worden bediend en hebben GPS en aansluiting op hartslagmeter en sensoren. Met zuignap, touw en plakband kun je de camera stevig en veilig installeren in de roeiboot. Deze opname maakten wij met een Garmin Virb Ultra 30 van een roeitraining op de Vliet.

De sensorinformatie kun je bij het monteren van de video op verschillende manieren in beeld brengen. Voor roeiers is ook het tempo van belang. Die informatie wordt door mijn Garmin fenix 3 HR horloge geregistreerd en kan later worden toegevoegd als overlay in de video-opname.

De belangrijkste informatie over de prestatie van roeiers in de boot is het vermogen dat elke roeier afzonderlijk levert. Die informatie is nu ook beschikbaar te maken. Veertig jaar geleden ontwikkelden wij binnen onze studentenroeivereniging een systeem om het drukverloop in de haal te meten op basis van een rekstrookje op de riem in een roeibak. Zo kon de krachtcurve in beeld gebracht worden op een computerscherm. Wij gebruikten deze toepassing tijdens de roei-instructies om de perfecte haal aan te leren. Een goede koppeling van de kracht tussen benen, rug en armen levert een vloeiende curve. Deze informatie is belangrijk als feed back om de haal te perfectioneren. De hedendaagse roei-ergometers kunnen de krachtcurves visueel tonen in het display. In de boot bestaat deze mogelijkheid sinds kort.

Vijf jaar geleden onderzochten twee studenten van de TU Delft voor hun Bachelor Thesis de mogelijkheid om de sportieve prestaties van roeiers in de boot te meten. Uitgangspunt daarbij is het afleiden van het vermogen dat de roeier levert op basis van de hoeksnelheid en de kracht op de riem. Het doel was een praktische opstelling in de roeiboot waarbij de roeiers de informatie over geleverd vermogen via display op hun smartphone kunnen zien. Dat bleek niet makkelijk te realiseren. De meting van de kracht op de riem was niet goed mogelijk omdat de rekstrookjes loslieten. Veertig jaar geleden kampten we ook al met dat probleem.

In de wielersport is vermogensmeting allang gemeengoed. Wielrenners trainen primair op wattage. Fietsen met een vermogensmeter blijkt effectiever dan trainen op hartslag. Dat is niet alleen behouden aan de profs. Fietsen met een vermogensmeter wordt ook steeds populairder onder amateurs en toerfietsers. Er is inmiddels ruim aanbod van betaalbare vermogensmeters gemonteerd in crank, achternaaf of trappers. Het equivalent van de fietsvermogensmeter voor de roeisport is de drukdol die nu ook in de markt verkrijgbaar is. Als wielrenners trainen op vermogen kunnen de roeiers daarbij niet langer achterblijven.

Behoorlijk goede privacy

In 2016 kreeg de politie via Canada een bestand met 3,6 miljoen berichten in handen. Die berichten waren via 40.000 smartphones met pgp-versleuteling verstuurd. De politie wist de encryptie ongedaan te maken en kreeg zo inzicht in de communicatie binnen een crimineel netwerk. De rechtbank stond de ontsleutelde berichten vervolgens toe als bewijs in een rechtszaak tegen een crimineel. Verwacht mag worden dat het Openbaar Ministerie in de toekomst vaker berichten uit pgp-telefoons zal gaan gebruiken als bewijs tegen criminelen. De jacht op encryptiesleutels is geopend.

Tot twee jaar terug waren online berichtendiensten zoals Whatsapp een belangrijke bron voor politie en inlichtingendiensten. Via chatapplicaties konden zij veel te weten komen over activiteiten van criminelen en terroristen. Na de onthullingen van Snowden hebben technologiebedrijven hun diensten beveiligd met end-to-end encryptie. Dit heeft de veiligheidsdiensten de mogelijkheid ontnomen om het berichtenverkeer af te luisteren.

AIVD-baas Bertholee pleitte vergeefs voor een achterdeurtje voor de veiligheidsdiensten om de versleuteling te kunnen omzeilen. De FBI ving bot bij Apple bij verkrijgen van toegang tot de iPhone 5C van de San Benardino-schutter. Een externe partij moest er aan te pas komen om het apparaat te hacken. De Russische geheime dienst FSB eiste vrijgave van de encryptiesleutels van Telegram. Telegram weigerde dit te doen met als argument dat daardoor de privacy van gebruikers zou worden geschonden. De Russische autoriteiten blokkeerden vervolgens het gebruik van de chatapp in het hele land. Tussen de 10 en 15 miljoen gebruikers in Rusland kunnen de dienst nu niet goed meer gebruiken.

Door de versleuteling van berichten van chatapps is het voor de veiligheidsdiensten moeilijker geworden inzicht te krijgen in de communicatie van terroristen. Na inwerkingtreding van de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) kan de AIVD nu wel met kabelgebonden interceptie inzicht krijgen in de metadata over de communicatie. Ze kunnen zien wie met wie praat, zonder de inhoud van die communicatie zien. Het levert bijvoorbeeld informatie over gebruikte nummers of IP-adressen, de start- en eindtijd van de communicatie en gebruikte communicatiemiddelen.

Voor informatie over de inhoud van de berichten moeten de veiligheidsdiensten door de beveiliging heen zien te breken. De Wiv biedt hiertoe uitgebreide hackbevoegdheid om binnen te dringen op apparatuur en netwerken. Daarbij moeten de diensten veelal gebruik maken van onbekende kwetsbaarheden in de beveiliging. Die kwetsbaarheden hoeven de diensten niet te melden aan de leveranciers en ontwikkelaars van software en apparaten. Het geheim houden van die informatie vergroot de kans op uitlekken daarvan en gebruik door buitenlandse inlichtingendiensten en cybercriminelen. Bedrijfsgegevens en privégegevens kunnen daardoor in verkeerde handen vallen. Dit is schadelijk voor economische veiligheid en privacy van burgers. Schade die mogelijk terrorismedreiging kan overstijgen. PGP-versleuteling staat voor Pretty Good Privacy. Die beveiliging biedt inmiddels geen volledige garantie.

Orwells 1984 nabij

Systemen die onze gezichten herkennen, dat was tot voor kort ondenkbaar. Sinds de komst van deep learning algoritmen kunnen computers gezichten soms al beter herkennen dan mensen dat kunnen. Gezichtsherkenningstechnologie biedt allerlei praktische nieuwe toepassingen. We kunnen ons in de toekomst identificeren met ons gezicht en daardoor afscheid nemen van vele irritante wachtwoorden en pincodes. Het roept ook vragen op ten aanzien van onze privacy, omdat wij voortaan overal gevolgd kunnen worden.

De artificiële intelligentie voor gezichtsherkenning is afgelopen jaren steeds verder geperfectioneerd op basis van patroonherkenning van miljarden foto’s die op het web aanwezig zijn. Facebook is de absolute uitblinker in het herkennen van gezichten. Het bedrijf beschikt over een database met 1,4 miljard gescande gezichten, gekoppeld aan hun werkelijke identiteit. Facebook zegt de identiteit van personen op basis van foto’s in 97 procent van de gevallen correct te kunnen voorspellen. Op basis van hun zogenaamde Deepface technologie claimt Facebook zelfs mensen te kunnen herkennen zonder dat hun gezicht op de foto staat.

Artificiële intelligentie is tot veel meer in staat dan het vaststellen van de juiste identiteit. Op basis een foto kan zelfs redelijk nauwkeurig de seksuele geaardheid worden ingeschat. Het aflezen van emoties op basis van gelaatsuitdrukking op een foto behoort al langer tot de mogelijkheden. Op basis van camerabeelden kunnen gedragingen van voorbijgangers tot in het kleinste  detail worden geanalyseerd. Tegen die achtergrond is het opmerkelijk dat Facebook foto’s beschouwt als publiekelijk beschikbare informatie die niet onder de privacy settings valt. Een onderzoek van Radar wees uit dat 61,1% van de ondervraagden gezichtsherkenning van sociale media niet op prijs stelt. Die meerderheid zou de daad bij het woord kunnen voegen door het aanpassen van hun privacy settings of het verwijderen van hun account.

De politie zet met succes gezichtsherkenning in voor het opsporen van verdachten. Informatie van beveiligingscamera’s, mobiele telefoons, pinautomaten en sociale media wordt gekoppeld aan een strafrechtdatabase met gezichten van personen die ooit een strafbaar feit hebben gepleegd. Vorig jaar heeft de politie bijna honderd verdachten geïdentificeerd met nieuwe gezichtsherkenningssoftware. Op termijn wil de politie met real-time gezichtsherkenning gaan werken. Daardoor kan een voortvluchtige terrorist makkelijker worden opgespoord. Real-time gezichtsherkenning opent ook de weg naar de mogelijkheid om mensen die bijvoorbeeld nog een boete hebben uitstaan automatisch te herkennen in de openbare ruimte.

In China is dat al lang geen toekomstmuziek meer. Ruben Terlou laat in de serie ‘door het hart van China’ zien hoe in miljoenenstad Shenzhen gezichtsherkenning wordt toegepast voor signalering van voetgangers die door rood lopen. Als ze door rood lopen dan worden ze geflitst. Worden ze vijf keer geflitst dan wordt hun identiteit opgezocht in de bevolkingsdatabase en komen ze op een zwarte lijst. Als ze een huis of een auto willen kopen krijgen ze geen lening meer. Dat is onderdeel van het plan van president Xi Jinping dat voorziet in een sociaal kredietsysteem voor iedere burger in China. In de plannen van de partij gaat het er niet alleen om of je door rood loopt. Ook het online gedrag telt mee: wat je op internet of in e-mails zegt en wat je leest of kijkt. Je betaalgedrag, waar je bent, wanneer en met wie. Alles wordt geregistreerd en opgeslagen door de staat. Met een slechte score kom je op een zwarte lijst en dan kun je het helemaal vergeten in China. Ruben Terlou ontlokt een Chinees politicus de uitspraak dat Orwells 1984 nabij is.